artyci andersa dokument artyci andersa dokument

Artists

Albin Ossowski 02.04.1922-01.02.2018

Aktor niezawodowy, artysta plastyk, przedsiębiorca i działacz polonijny. 

Urodził się 2 kwietnia roku 1922 jako syn Józefa z Osowa Leśnego i Agnieszki, Kaszubki z Wiczlina w rodzinnym domu w Starogardzie przy ulicy Chojnickiej 71. Uczęszczał do miejscowego koedukacyjnego czerwonego gimnazjum.

Po wybuchu II wojny światowej ewakuował się wraz z wojskiem na wschód. Pełnił funkcje pomocnicze w obronie Warszawy.

Następnie powrócił w rodzinne strony, gdzie pracował jako malarz pokojowy. W czerwcu 1941 powstała w Zelgoszczy tajna, antyhitlerowska organizacja „Jaszczurka”, z którą Ossowski nawiązał współpracę.

Pod koniec 1941 roku wszyscy Polacy z Pomorza zostali zakwalifikowani jako volksdeutsche otrzymując obywatelstwo niemieckie; stąd też musieli służyć w Wehrmachtcie. Jeszcze w tym samym roku Albin Ossowski otrzymał wezwanie do wojska. Rodzice nie chcą tracić drugiego syna (brat Rajmund zginął zamordowany przez Niemców w Stutthofie) doradzili synowi ucieczkę. Korzystając z pomocy siostry Osowski uciekł do Warszawy. Tam wstąpił do Związku Walki Zbrojnej. Otrzymał papiery na nazwisko Stanisław Jankowski. Jako żołnierz AK był odpowiedzialny za wykonywanie wyroków śmierci na kolaborantach. W trakcie jednej z takich misji został aresztowany przez Niemców.

Przeżył brutalne dwumiesięczne śledztwo na Pawiaku. Następnie wywieziono go do KL Auschwitz-Birkenau. W przeżyciu obozu pomogła mu doskonała znajomość niemieckiego. Pod koniec 1944 roku wraz z innymi więźniami został ewakuowany do Buchenwaldu, gdzie pracował w kopalni soli. W maju 1945 roku został uwolniony przez wojska amerykańskie.

Po zakończeniu wojny, w obliczu prześladowań byłych żołnierzy AK przez władze komunistyczne w Polsce, postanowił nie wracać do kraju. We Włoszech wstąpił do II Korpusu Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Zaangażował się w działalność trupy teatralnej rekrutującej się spośród żołnierzy. Wygrał casting na główną rolę męską w polsko-włoskiej produkcji Michała Waszyńskiego Wielka droga organizowanej i finansowanej przez Ośrodek Kultury i Prasy II Korpusu Polskiego. Partnerką filmową Ossowskiego była Irena Anders.

Po wojnie osiedlił się w Wielkiej Brytanii. W 1960 roku założył przedsiębiorstwo specjalizujące się w renowacji antyków. Aktywnie uczestniczył w życiu londyńskiej Polonii.

W 2010 roku po śmierci żony Maryli powrócił do Polski. Mieszkał we dworze w Szteklinie na Kociewiu.W czasie wojny żołnierz AK, więzień Auschwitz i Buchenwaldu. Po wyzwoleniu przez wojska amerykańskie nie powrócił do kraju, osiedlił się w Wielkiej Brytanii. Po Polski powrócił w roku 2010.

Gallery